woman holding hand of man

Wat is haptotherapie?

Haptotherapie is de therapeutische toepassing van haptonomie. Een van de hoofdbegrippen van haptonomie is aanraking. Aanraking is de intentie om een ander te ontmoeten en niets te verlangen. Een goede aanraking is een aanraking waarbij je een onbaatzuchtige betrokkenheid hebt bij een ander. Als je op de juiste manier affectief wordt aangeraakt, kan je je openstellen voor anderen, je omgeving en bovenal jezelf.

Een haptotherapeut geeft iemand wat een ‘gewone’ psycholoog niet kan geven: lichamelijke bevestiging. Zoals een aai over je rug, een warme hand om de jouwe, een opmerking over de spanning die hij of zij in je schouder voelt. Zo kan het verdriet van vroeger en al het missen eindelijk een beetje helen. 

Voor wie is haptotherapie geschikt?

Haptotherapie is geschikt voor mensen met een hechtingsprobleem, gestagneerde ontwikkeling, trauma of problemen in hun interpersoonlijke relaties worden. Andere mogelijke indicatoren zijn problemen met de overgang van de ene levensfase naar de andere, stress, lichamelijke klachten met een mogelijke psychosomatische oorzaak en problemen met acceptatie van verlies, ziekte of handicap.

Hoe is haptotherapie ontstaan?

Haptotherapie is ontstaan in de jaren vijftig van de 20e eeuw dankzij de grondlegger Frans Veldman. Hij groeide op tussen de twee wereldoorlogen, toen de samenleving gekenmerkt werd door wederopbouw van de samenleving en mensen het contact verloren met de omgeving en zichzelf. Er was geen tijd om na te denken over gevoelen.

Vanuit zijn ervaring als fysiotherapeut ontwikkelde Veldman een therapie waarin de betekenis van aanraking centraal stond. Daarom bedacht hij de term ‘psycho-tactische therapie’ en veranderde deze in 1962 in haptonomie.

Haptonomie combineert de twee Griekse woorden ‘hapsis’ en ‘nomos’. Nomos is een beschrijving van een regelmatigheid. Hapsis is een begrip dat al door Aristoteles werd gebruikt en betekent aanraking, gevoel en tactische waarneming. Hapto, van het werkwoord haptein, betekent: Ik raak aan, ik verenig, ik begin een relatie, ik hecht, ik maak contact om te genezen en te bevestigen.

Wat is het verschil tussen haptonomie en haptotherapie

Het basisidee van de haptonomie is de eenheid tussen lichaam en geest. Voelen en aanraking zijn nauw met elkaar verbonden. Elke aanraking kwaliteiten geeft ons een beter zicht op ons eigen bestaan, kwaliteiten en relationele vaardigheden.

Waar de haptonomie zich richt op mensen opnieuw te verbinden met hun gevoelens, is haptotherapie erop gericht dit te doen met mensen met psychische problemen.

Hoe werkt haptotherapie?

Centraal in de haptotherapie staat de autonomie. Een groter zelfbewustzijn zorgt voor een grotere gerichtheid op anderen, een goed contact met jezelf en met anderen geeft je het vermogen om niet bang te zijn voor nieuwe situaties. Naast zelfbewustzijn en bewustzijn van anderen is ook bewustzijn van het lichaam van belang.

Haptotherapeuten gaan ervan uit dat haptotherapie het gevoel en bewustzijn van het lichaam ondersteunt en het losgekoppeld zijn van je lichaam te verminderen. Een ander belangrijk kernelement van haptotherapie is psychologisch denken, het belang van je gevoelens en hoe met deze gevoelens om te gaan.

Een haptotherapeut luistert naar wat je voelt en naar de consequenties van het verbinden. Het is belangrijk dat je daarbij meer gehecht raakt aan je gevoelens en leert hoe je die gevoelens kunt herkennen.

Hoe verloopt een afspraak bij de haptotherapeut?

De eerste afspraak in de haptotherapie bestaat uit het het informeren naar de hulpvraag met betrekking tot psychische of somatische klachten.

Een vervolgafspraak bestaat meestal uit een combinatie van praten over gevoelens, ervaringsoefeningen en ‘ervaringen op de behandeltafel’. De behandeltafel is een soort kruising tussen een massagetafel en een fysiotherapietafel. Tijdens de afspraak zijn het contact en de wijze waarop dit wordt ervaren van belang. De therapeut geeft je feedback over je houding, je lichaamsspanning en je bewegingspatroon.

Aan het eind van de behandeling is er een periode van onthechting, waardoor de afstand tussen de therapeut en jou toeneemt en je leert hoe je meer op je eigen gevoelens kan vertrouwen.